contact disclaimer © Kanalen in Nederland
Welkom Actueel De Kanalen Over Kanalen Trivia Buitenland Colofon Links

Amsterdam en de zee
Noordhollandsch Kanaal
De verbinding tussen Amsterdam en de Zuiderzee was niet optimaal. Met name de verzanding van het IJ en de zandbank Pampus zorgde ervoor dat de schepen vaak letterlijk en figuurlijk voor Pampus lagen. Een meer betrouwbare en beter bevaarbare verbinding was nodig. Deze werd aan het begin van de 19e eeuw voor het eerst gevonden in de aanleg van het Noordhollandsch Kanaal. Dit kanaal werd gegraven tussen 1819 en 1824 en was het eerste kanaal dat gereed kwam onder het bewind van 'kanalenkoning' Willem I. Het kanaal loopt van Amsterdam naar Den Helder via Purmerend en Alkmaar.
Dat er toen nog een zeker wantrouwen tussen de steden bestond, blijkt uit het feit dat Amsterdam had bedongen dat het kanaal van zuid naar noord werd aangelegd. Op die wijze kon Alkmaar niet als enige profiteren als halverwege het geld op was.
Het Noordhollandsch Kanaal werd ook wel 'Groot Noordhollandsch Kanaal' genoemd. Het was toendertijd ook het grootste kanaal ter wereld, althans wat betreft breedte en diepgang
. Het grote sluiscomplex (de Willemsluizen) bij Amsterdam tegenover het Centraal Station (zie kaart) droeg daar aan bij.
Willemsluizen Amsterdam 1900
Noordzeekanaal

Ook het Noordhollandsch Kanaal werd al snel te klein en te omslachtig gevonden. Toen de techniek het toeliet, ging men dan ook over tot het graven van een rechtstreeks kanaal naar de Noordzee door de duinen bij Beverwijk: het Noordzeekanaal (1876). Het kanaal werd een succes en dat succes vroeg steeds weer om een nieuwe sluis. De Oude en Zuidersluis zijn tegel gebouwd, waarbij de laatste een lengte heeft van 120 meter, een breedte van 18 meter en een diepte van 8 meter. In de periode 1889-1896 volgde een verbreding van het kanaal en de aanleg van de Middensluis (zie foto). Deze sluis heeft een lengte van 223 meter, een breedte van 25 meter en een diepte van 10 meter. Van 1919 tot 1930 werd de Noordersluis gebouwd. Deze sluis van gewapend beton heeft een lengte van 400 meter, een breedte van 45 meter en een diepte van 15 meter. Op dat moment was het de modernste en grootste sluis ter wereld en tot op de dag van vandaag nog in dienst. De sluis vormt echter steeds meer een beperking voor de grootste schepen. In juni 2012 is dan ook besloten tot de bouw van een nieuwe zeesluis met een lengte van 500 meter, een breedte van 65 meter en een diepgang van 18 meter. Dat wordt bij de opening in 2019 dan de op één na grootste sluis ter wereld.

Middensluis IJmuiden
Goudriaankanaal
Al lang voor de aanleg van het Noordzeekanaal, was er nog sprake van een ander uitzonderlijk kanaalproject: het Goudriaan- of Markenkanaal. Dit kanaal bood een kortere weg naar de Zuiderzee en zorgde ervoor dat het verzandde IJ en Pampus konden worden ontweken. Het traject ervan liep door Waterland en het eiland Marken (zie kaart met het kanaaltraject dwars door het eiland Marken heen). Het kanaal is maar ten dele uitgevoerd (1826-1828), maar het profiel is nu nog goed te herkennen op de topografische kaarten en op de grond. Geldgebrek en tegenwerking van Amsterdam (verzet tegen afdamming van het IJ) deden het project voortijdig sneuvelen. Goudriaankanaal Marken
 

 

Noord-Holland


Trivia Noord-Holland


Geplaatst: 18 april 2008
Update: 27 juni 2012